Ang tunog ng palakpak ni Victor Velez ay umalingawngaw sa buong lobby.

Sa unang sandali, iisa lamang ang pumapalakpak.

Siya.

Ang Presidente ng V&G Corporation.

Ang pinakamakapangyarihang tao sa gusaling iyon.

Walang gumalaw.

Walang nagsalita.

Ang lahat ng naroon—mga aplikante, empleyado, pati na rin ang mga security guard—ay tila napako sa sahig.

Patuloy na pumalakpak si Victor Velez habang dahan-dahan siyang naglalakad papalapit.

Ang bawat hakbang niya ay mabigat.

Hindi dahil sa galit.

Kundi dahil sa bigat ng presensya niya.

Huminto siya sa harap ni Jacob.

Tiningnan niya ito nang mabuti.

Para bang sinusuri ang bawat detalye ng mukha nito.

Pagkatapos ay ngumiti siya nang bahagya.

At saka nagsalita.

— Matagal na kitang hinahanap.

Parang may sumabog na katahimikan sa loob ng lobby.

Hindi ko alam kung ako lang ba ang nakarinig nang tama.

Pero sigurado akong hindi.

Napalingon ang lahat.

Pati si Athena.

Napakunot ang noo niya.

— Dad… kilala mo siya?

Hindi agad sumagot si Victor.

Sa halip ay tumingin siya kay Jacob.

— Hindi ka pa rin nagbabago — sabi niya nang mahina.
— Pareho pa rin ang ngiti mo.

Ngumiti si Jacob.

Yung parehong ngiti na nakita ko kanina.

Yung ngiting parang alam niya ang isang lihim na hindi alam ng iba.

— Magandang umaga po, Sir.

— Magandang umaga rin, Jacob.

Naramdaman kong bumilis ang tibok ng puso ko.

Jacob?

Kilala niya ang batang ito?

Sa loob ng dalawampung taon ko sa kumpanyang ito, bihira kong makita ang Presidente na kausapin ang isang aplikante nang ganito.

Tumingin si Athena sa amin, halatang hindi komportable.

— Dad, ano bang nangyayari dito?

Luminga si Victor sa buong lobby.

Tiningnan niya ang mga aplikante.

Ang mga empleyado.

At ang sarili niyang anak.

Pagkatapos ay nagsalita siya nang malinaw.

— Ladies and gentlemen, mukhang nagsimula na ang interview… kahit wala pa sa schedule.

Tahimik ang lahat.

Huminga nang malalim si Victor bago tumingin muli kay Jacob.

— Sagutin mo ang tanong ng anak ko.

— Paano mo aayusin ang security system ng kumpanya kung may insider na nagnanakaw?

Tumango si Jacob.

— Opo, Sir.

Lumapit siya ng kaunti sa gitna ng lobby.

Para bang bigla siyang naging speaker sa isang conference.

Ngunit wala siyang laptop.

Walang presentation.

Wala kahit isang papel.

Tanging ang sarili niyang isip.

Huminga siya nang malalim.

— May tatlong paraan, Sir.

Tahimik ang lahat habang nagsasalita siya.

— Una, kailangan nating tukuyin kung saan nagmumula ang leak ng impormasyon. Hindi sa pamamagitan ng paghahanap ng tao agad… kundi sa pamamagitan ng pag-analyze ng data flow ng buong kumpanya.

Naglakad siya nang dahan-dahan habang nagsasalita.

— Pangalawa, kailangan ng internal trap system. Isang security protocol kung saan magkakaroon ng iba-ibang bersyon ng parehong impormasyon na ipapadala sa iba’t ibang departamento.

Napakunot ang noo ng ilang IT staff na nakikinig sa gilid.

Mukhang naiintindihan nila ang sinasabi ni Jacob.

— Kapag lumabas ang isang partikular na bersyon ng data sa labas ng kumpanya… malalaman agad kung saang departamento ito nanggaling.

May mga bulungan na nagsimula sa paligid.

Ngunit hindi pa tapos si Jacob.

— Pangatlo…

Huminto siya.

At tumingin kay Athena.

— Ang pinakamahirap.

Tumahimik muli ang lahat.

— Kailangan ng system na kayang mag-monitor kahit ang pinakamataas na opisyal ng kumpanya.

Parang tumigil ang oras.

Hindi ko alam kung may sapat na lakas ng loob ang sinumang aplikante upang sabihin iyon sa harap ng Presidente.

Pero sinabi ni Jacob.

Diretso.

Walang takot.

— Dahil kung insider ang problema… hindi sapat ang pag-imbestiga sa mga empleyado lamang.

Tahimik si Victor.

Hindi siya nagalit.

Sa halip…

napangiti siya.

At muling pumalakpak.

Ngunit sa pagkakataong ito…

hindi na siya nag-iisa.

May ilang tao sa likod na nagsimulang pumalakpak din.

Pagkatapos ay isa pa.

At isa pa.

Hanggang sa halos kalahati ng lobby ay pumapalakpak.

Hindi dahil inutusan sila.

Kundi dahil alam nilang may kakaibang nangyayari.

Napatingin si Athena sa paligid.

Halata ang pagkainis sa mukha niya.

— This is ridiculous — sabi niya.
— Dad, applicant lang yan.

Hindi siya pinansin ni Victor.

Sa halip ay lumapit siya kay Jacob.

— Alam mo ba kung bakit kita pinapalakpakan?

Umiling si Jacob.

— Hindi po, Sir.

Ngumiti si Victor.

— Dahil ikaw ang unang taong nagsabi ng katotohanan sa gusaling ito sa loob ng maraming taon.

Lalong lumakas ang bulungan.

Tumingin si Victor sa akin.

— Linda.

— Yes, Sir.

— Ilang taon ka na sa HR?

— Dalawampu na po, Sir.

Tumango siya.

— Sa loob ng dalawampung taon… ilan na ang nakilala mong tulad niya?

Hindi ako agad nakasagot.

Sa totoo lang…

wala.

Huminga ako nang malalim.

— Wala pa po, Sir.

Ngumiti si Victor.

— Tama.

Pagkatapos ay bumaling siya kay Athena.

— Athena.

Malamig ang boses niya ngayon.

— Ano ang unang sinabi mo sa kanya?

Tahimik si Athena.

— Dad…

— Ano ang sinabi mo?

Bahagyang napapikit si Athena bago sumagot.

— Tinawag ko siyang pulubi.

Tahimik ang buong lobby.

Nakita kong kumunot ang noo ni Victor.

Hindi siya sumigaw.

Hindi siya nagalit.

Pero ang katahimikan niya ay mas mabigat pa sa galit.

— Athena — sabi niya.
— Alam mo ba kung sino ang batang ito?

Umiling si Athena.

Tumingin si Victor kay Jacob.

— Sabihin mo sa kanila.

Tahimik si Jacob sandali.

Parang ayaw niyang gawin.

Ngunit sa huli ay nagsalita siya.

— Anak po ako ng dating head engineer ng V&G Corporation.

Nagkatinginan ang mga empleyado.

May ilan sa kanila ang tila may naaalala.

— Salvador… — bulong ng isang matandang staff.

Tumango si Jacob.

— Opo. Anak po ako ni Engineer Daniel Salvador.

Parang may dumaan na hangin sa buong lobby.

Kilala ko ang pangalang iyon.

Halos lahat ng matagal na sa kumpanya ay kilala siya.

Si Engineer Daniel Salvador ang taong nagdisenyo ng unang cybersecurity system ng V&G mahigit dalawampung taon na ang nakalipas.

Isang henyo.

Ngunit…

bigla siyang nawala.

Tumingin si Victor sa sahig sandali.

— Ang ama ni Jacob… ang taong nagligtas sa kumpanyang ito mula sa pinakamalaking cyber attack noong taong 2003.

Napatingin ang lahat kay Jacob.

— Ngunit matapos niyang iligtas ang kumpanya… nagkasakit siya.

Bahagyang nagbago ang boses ni Victor.

— At wala na kaming nagawa upang mailigtas siya.

Tahimik ang buong lobby.

Naramdaman kong parang may bumigat sa hangin.

Ngunit nagsalita si Jacob.

— Hindi po kayo ang may kasalanan, Sir.

Ngumiti siya.

— Pero bago po mamatay ang tatay ko… may sinabi siya sa akin.

Napatingin si Victor.

— Ano iyon?

Huminga nang malalim si Jacob.

— Sabi niya… balang araw, babalik ako sa gusaling ito.

— Hindi para humingi ng trabaho.

— Kundi para ipakita na ang anak ng isang simpleng engineer… kayang tumayo sa harap ng pinakamalalaking tao sa kumpanya.

Tahimik ang lahat.

Mabagal na ngumiti si Victor.

— At mukhang nagawa mo nga.

Pagkatapos ay lumingon siya sa buong lobby.

— Ladies and gentlemen.

Tumigil siya sandali.

— Welcome ninyo ang bagong Chief Cybersecurity Architect ng V&G Corporation.

Napahinga nang malakas ang mga tao sa paligid.

Si Athena ay napaatras ng isang hakbang.

— Dad… hindi pa siya empleyado!

Ngunit ngumiti si Victor.

— Ngayon pa lang.

Lumapit siya kay Jacob.

At iniabot ang kanyang kamay.

— Welcome back to V&G.

Tiningnan ni Jacob ang kamay ng Presidente.

At pagkatapos…

tinanggap niya ito.

Sa sandaling iyon, muling pumalakpak ang buong lobby.

Mas malakas.

Mas totoo.

At habang nakatingin ako sa eksenang iyon…

naisip ko ang sinabi ni Jacob kanina.

Hindi mahalaga ang damit.

Minsan…

ang tunay na halaga ng isang tao ay hindi nakikita sa unang tingin.

Kundi sa tapang niyang magsabi ng katotohanan kahit sa harap ng pinakamakapangyarihang tao sa silid.

At sa araw na iyon…

isang lalaking may butas ang medyas ang nagpaalala sa buong gusali kung ano talaga ang ibig sabihin ng dangal, talino, at tunay na halaga ng isang tao.