Akala ko ay naglalambing lang ang alaga kong ahas tuwing gabi ngunit nang tumanggi itong kumain ay natuklasan ko ang isang nakakakilabot na katotohanan
PART 1:
“GAGA KA BA?! Hindi ‘yan lambing! Tinatantiya niya ang sukat ng katawan mo para lamunin ka nang buo! Tumakbo ka na ngayon din!”
Halos mabitawan ko ang cellphone ko nang marinig ko ang voice message na iyon mula kay Carlo. Nanginginig ang boses niya, may halong galit at matinding takot. Pero huli na ang lahat. Noong mga sandaling iyon, nararamdaman ko na ang malamig, mabigat, at dambuhalang katawan ng alaga kong python na dahan-dahang gumagapang paakyat sa kama ko…
Ako si Lia Santos, dalawampu’t pitong taong gulang, at isang ordinaryong call center agent sa Quezon City. Kung titingnan mo ang buhay ko, napaka-boring. Gising sa hapon, biyahe sa gabi papuntang trabaho, hinarass ng mga banyagang kustomer sa telepono, uuwi sa umaga, kakain, matutulog. Paulit-ulit. Isang walang katapusang siklo ng pagod.
Para sa isang tulad kong lumaking ulila at walang malapit na kamag-anak sa Maynila, napakalungkot ng apartment ko. Kaya naman anim na taon na ang nakalipas, nang may mag-alok sa akin sa isang online pet group ng isang maliit na Burmese Python—kasing-nipis lang ng lapis at parang kaawa-awa—binili ko siya.
Pinangalanan ko siyang Lakan.
Inalagaan ko siya sa loob ng maliit kong kwarto. Marami ang nagalit sa akin. Sabi ng mga kapitbahay ko, mamamatay-tao raw ako dahil nag-aalaga ako ng dambuhalang ahas. Pero para sa akin, si Lakan ang nag-iisang pamilya ko. Siya lang ang sumasalubong sa akin pag-uwi ko mula sa nakakapanghambog na shift sa BPO.
“Lakan, andito na si Mommy,” bulong ko tuwing umaga habang binubuksan ko ang glass terrarium niya sa sala.
Dahan-dahan siyang lalabas, ilalabas ang kanyang tinidor na dila, at dahan-dahang ipupulupot ang malamig niyang katawan sa braso ko. Hindi siya nananakit. Hindi siya nandidiri sa akin. Sa mundong puno ng plastik na tao, si Lakan ang pinakatapat kong kasama.
Ngayon, anim na taon na ang lumipas, si Lakan ay isa nang dambuhalang nilalang. Halos limang metro na ang haba niya, makapal ang katawan, at may magagandang kaliskis na kulay ginto at itim.
Pero nitong nakaraang dalawang linggo, nagsimula ang kakaibang kilos niya.
Una, tumigil siyang kumain. Karaniwan, sabik siya sa pagkain na binibili ko sa kanya, pero ngayon, kahit iharap ko ang pagkain, ibinabaling lang niya ang kanyang ulo. Inisip ko baka maglulugas lang siya ng balat (shedding), kaya hinayaan ko muna.
Ngunit ang pinakakakaiba ay ang ginagawa niya sa gabi.
Dahil naaawa ako na hindi siya kumakain, hinahayaan ko siyang makalabas ng terrarium. Isang gabi, nagising ako dahil sa pamilyar na tunog ng pagkaluskos sa sahig.
Sssshhh… ssshh…
Ramdam ko ang bigat ng kanyang katawan nang umakyat siya sa kama ko. Pero sa pagkakataong ito, hindi siya pumulupot na parang donut sa paanan ko gaya ng dati.
Dahan-dahan siyang gumapang paitaas, at nahiga nang tuwid na tuwid sa tabi ko. Mula sa dulo ng paa ko hanggang sa aking balikat, nakadikit ang kanyang malamig na kaliskis. Parang ruler na sumusukat sa akin.
Sa isip ko noon, “Grabe, lumalaki na talaga ang batang ito. Marunong na ring maglambing, nakikipag-spooning pa sa akin.”
Natuwa pa ako. Kinuhaan ko kami ng litrato gamit ang flash ng cellphone ko. Nakangiti ako habang si Lakan ay nakahiga nang tuwid sa tabi ko, ang kanyang ulo ay nakapatong malapit sa unan ko. Ipinadala ko ang larawan kay Carlo, ang matalik kong kaibigan noong high school na isa nang ganap na beterinaryo sa UP Veterinary Clinic.
Isinulat ko sa caption: “Tingnan mo si Lakan, Carlo. Sobrang sweet nitong mga nakaraang araw. Dito na natutulog sa tabi ko, tuwid na tuwid.”
Pagkatapos niyon ay bumalik ako sa pagtulog, yakap-yakap ang malamig na katawan ng aking alaga.
Kinabukasan, habang nasa kalagitnaan ako ng trabaho, nakita ko ang sandamakmak na missed calls at messages mula kay Carlo. Doon ko napakinggan ang kanyang boses na nanginginig sa matinding takot:
“Lia, makinig ka sa akin nang mabuti. Umalis ka sa apartment mo ngayon din! Ang Burmese python, kapag tumigil kumain at nahiga nang tuwid sa tabi ng amo niya, HINDI ‘yan naglalambing! Tinatantiya niya ang haba at bigat mo! Sinusukat niya kung kasya ka na sa tiyan niya! Ginugutom niya ang sarili niya para ihanda ang katawan niya sa paglamon sa’yo nang buo! Umalis ka diyan ngayon din, parang awa mo na!”
Para akong binuhusan ng malamig na tubig. Ang opisina ay biglang umikot sa paningin ko. Ang matamis na yakap gabi-gabi… ay pagtatantiya pala ng isang predator sa kanyang biktima? Ang malamig na kaliskis na sumasayad sa balat ko… ay sukat ng aking kamatayan?
Agad akong nag-file ng emergency leave. Umuwi ako sa apartment ko sa Quezon City na nanginginig ang buong katawan.
Pagpasok ko, tahimik ang paligid. Si Lakan ay nasa loob ng kanyang terrarium, nakapulupot, parang walang nangyari. Ang kanyang mga mata—malamig, walang emosyon, nakatitig sa akin.
Sumapit ang gabi. Hindi ko siya pinakawalan. Ni-lock ko ang terrarium nang mahigpit. Pero hindi ako makatulog. Ang bawat kaluskos sa labas ng kwarto ay nagpapatibok ng mabilis sa puso ko.
Bandang alas-dos ng madaling araw, narinig ko ang tunog na kinatatakutan ko.
Kalantog ng basag na glass panel.
Nabasag ni Lakan ang lock.
Dahan-dahang pumasok ang mahaba at mabigat niyang katawan sa silid ko. Parang may sariling isip ang kanyang mga galaw. Umakyat siya sa kama. Parang paralisado ang buong katawan ko sa takot. Hindi ako makagalaw habang nararamdaman ko ang kanyang bigat na dumadapo sa aking binti, pataas sa aking baywang, hanggang sa muli siyang humiga nang tuwid na tuwid sa tabi ko.
Ang kanyang ulo ay dahan-dahang umangat, nakatapat sa mukha ko. Ang dila niya ay lumabas, sumayad sa pisngi ko. Malamig. Basang-basa.
Naiiyak ako sa takot. Kinuha ko ang cellphone ko sa ilalim ng unan gamit ang nanginginig kong kamay, nag-text ako kay Carlo: “Nandito siya sa tabi ko. Tulungan mo ako.”
Para may patunay, binuksan ko ang camera at kumuha ng litrato. Ang liwanag ng flash ay panandaliang nagpasilaw sa silid.
At doon, nagsimula ang totoong bangungot.
Hindi sumugod si Lakan para lamunin ako. Sa halip, nang tumama ang flash sa kanyang mga mata, ang kanyang buong dambuhalang katawan ay nagsimulang manginig nang marahas.
“Ssssshhhh… aaaaahhh…”
Isang tunog ang lumabas sa kanya—isang tunog na hindi nanggagaling sa ahas. Tunog ng isang taong nasasaktan, humihingi ng tulong.
At sa harap ng aking mga nanlilisik na mata, ang mga gintong kaliskis sa kanyang katawan ay nagsimulang matuklap. Pero hindi ito normal na shedding. Ang mga kaliskis ay unti-unting nalaglag na parang mga abo na tinatangay ng hangin.
Ang dambuhala at mahabang katawan ng ahas ay nagsimulang magbago ng anyo, lumiliit, lumalapad, habang ang mga buto niya ay lumilikha ng nakakapanghilakbot na tunog ng pagkabali.
“Lakan?!” napasigaw ako habang paurong na bumabagsak mula sa kama.
Sa gitna ng naglalagablab na abo ng mga kaliskis, nakita ko ang isang anyo na unti-unting bumabangon mula sa aking kama. Hindi ito ahas.
Ito ay isang tao.

PART 2:
KABANATA 1: Ang Pagbabagong-Anyo
Ang hangin sa loob ng maliit kong apartment ay biglang uminit. Ang amoy ng lumang kahoy at alikabok ay napalitan ng amoy ng nasusunog na dahon at basang lupa pagkatapos ng malakas na ulan—isang amoy na pamilyar sa akin ngunit hindi ko matukoy kung saan ko unang naramdaman.
Nakatayo ako sa sulok ng aking kwarto, nakasandal ang likod sa malamig na pader, habang ang aking mga kamay ay mahigpit na nakakapit sa aking dibdib. Ang aking cellphone ay nalaglag na sa sahig, ang screen nito ay basag ngunit naglalabas pa rin ng malamig na liwanag na tumatanglaw sa nakapanlulumong eksena sa ibabaw ng aking kama.
“Lakan…” bulong ko, halos walang boses na lumalabas sa aking lalamunan.
Ang dambuhalang python na inalagaan ko sa loob ng anim na taon ay wala na roon. Sa halip, sa ibabaw ng nagusot kong kumot, nakahiga ang isang lalaki.
Siya ay tila nasa bente-singko hanggang bente-otso ang edad. Ang kanyang balat ay maputla, halos kasing-puti ng papel, ngunit sa ilalim ng malamig na liwanag ng buwan na dumadaan sa bintana, makikita ang mga bahagyang bakas ng kumikinang na gintong pattern sa kanyang balikat at likod—mga tila tattoo na kahawig na kahawig ng mga kaliskis ni Lakan. Ang kanyang buhok ay mahaba, kasing-itim ng gabi, at nakakalat sa aking unan.
Dahan-dahan siyang gumalaw. Ang bawat pag-unat ng kanyang mga bisig ay tila may kasamang matinding sakit, dahil maririnig ang mahihinang ungol na lumalabas sa kanyang bibig.
Nang dahan-dahan niyang imulat ang kanyang mga mata, napaatras ako nang isa pang hakbang kahit wala na akong maatrasan.
Ang kanyang mga mata ay hindi normal. Ang balintataw (pupil) ng kanyang mga mata ay matalim at patayo, tulad ng sa isang reptilya, at may kulay na maningning na amber. Ngunit sa likod ng kakaibang anyo na iyon, may nakikita akong emosyon na hindi kailanman kayang ipakita ng isang hayop—matinding lungkot, panghihina, at isang pamilyar na init na matagal ko nang nakikita sa tuwing titingnan ko si Lakan.
“Lia…”
Bumigkas siya ng pangalan. Ang boses niya ay malalim, paos, at parang nanggaling sa ilalim ng lupa, ngunit malinaw ang pagbigkas niya sa pangalan ko.
“S-sino ka? Nasaan si Lakan? Anong ginawa mo sa alaga ko?!” nanginginig kong tanong, habang pilit kong hinahanap ang aking tsinelas o anumang bagay na pwede kong magamit bilang sandata.
Yumuko ang lalaki, hinawakan ang kanyang ulo na tila ba ito ay sasabog sa sakit. “Ako… ako si Lakan, Lia. Ang alaga mo. Ang iyong pamilya.”
“H-hindi maaari ‘yan!” sigaw ko, kasabay ng pagtulo ng aking mga luha dahil sa halo-halong takot, gulat, at pagkalito. “Ang alaga ko ay isang ahas! Isang hayop!”
“Ako nga ito,” marahang sabi niya. Sinubukan niyang bumangon, ngunit ang kanyang mga binti ay tila hindi pa sanay sa bigat ng katawan ng tao. Bumagsak siya pabalik sa kama, humihingal. “Anim na taon… anim na taon akong nakakulong sa katawang iyon. At ngayon lang, sa ilalim ng gabing ito, pansamantalang nawala ang gapos.”
Bago ko pa magawang sumagot, biglang tumunog ang aking cellphone sa sahig. Ang pangalan ni Dr. Carlo Reyes ay umiilaw sa screen.
Dahan-dahan kong pinulot ang telepono, hindi inaalis ang aking tingin sa lalaking nasa kama ko. Sinagot ko ang tawag.
“Lia! Salamat sa Diyos sinagot mo! Nasaan ka na? Paalis na ako ng bahay, kasama ko ang ilang tauhan mula sa animal control! Huwag kang gagalaw diyan, huwag mong lalapitan ang ahas!” ang hysterical na boses ni Carlo ay umalingawngaw sa tahimik kong kwarto.
Tumingin ako sa lalaki. Nakatitig din siya sa akin, ang kanyang mga amber na mata ay puno ng pagsusumamo. Umiling siya nang bahagya, tila nagmamakaawa na huwag kong sabihin ang katotohanan.
“Carlo…” bulong ko.
“Lia? Bakit ganyan ang boses mo? Sinaktan ka ba niya? Nasaan ang ahas?”
Napatitig ako sa mga kamay ng lalaki. Kahit na may mga bahagyang kaliskis pa sa kanyang mga daliri, ang kanyang anyo ay tao. Kung darating si Carlo kasama ang animal control, ano ang gagawin nila sa kanya? Huhulihin ba nila siya? Idedemanda? O mas malala, baka saktan nila siya.
“Carlo… huwag muna kayong pumunta,” pilit kong pinatatag ang aking boses. “Wala… wala na ang ahas. Nakatakas siya. Lumabas siya sa bintana bago ko pa ma-lock ang kwarto.”
“Ano?! Nakatakas ang limang metrong python sa gitna ng Quezon City?! Lia, mas mapanganib ‘yan! Kailangan nating mahanap ‘yan bago may makain na bata o ibang tao!”
“Hahanapin ko siya, Carlo. Ako na muna. Alam ko kung saan siya posibleng pumunta. H-huwag muna kayong pumunta rito, pakiusap. Nagkakagulo na ang mga kapitbahay kung malalaman nilang may nakawalang ahas. Hayaan mo muna akong mag-imbestiga.”
May ilang segundong natahimik sa kabilang linya. “Lia… mag-iingat ka. Kung may mangyari sa’yo, hindi ko mapapatawad ang sarili ko. Tatawag ako ulit pagkalipas ng isang oras.”
Inibaba ko ang telepono at hinarap ang lalaking nagpakilalang Lakan.
“Ngayon,” sabi ko, habang pinipahid ang aking mga luha. “Ipalwanag mo sa akin ang lahat. Dahil kung hindi, ako mismo ang tatawag sa pulis.”
KABANATA 2: Ang Sumpa ng Lakan
Dahan-dahang umupo ang lalaki sa gilid ng aking kama. Ang kanyang mga kilos ay dahan-dahan pa rin, tila bawat kalamnan sa kanyang bagong anyo ay sumasakit. Kumuha ako ng isang malaking kumot at ibinato sa kanya upang takpan ang kanyang katawan. Tinanggap niya ito nang may tahimik na pasasalamat.
“Hindi ko alam kung saan magsisimula, Lia,” panimula niya, ang kanyang boses ay tila isang lumang musika na nanggaling pa sa ibang panahon. “Ngunit ang alam ko, hindi ako isang ordinaryong hayop. Ako ay si Lakan Umali. Isang tao… noong unang panahon.”
“Unang panahon? Ano ito, biro?”
“Sana nga ay biro lamang,” mapait siyang ngumiti, at sa kanyang pagngiti ay sumilip ang bahagyang matutulis na ngipin sa gilid. “Nagmula ako sa isang sinaunang pamilya sa isang liblib na isla sa Romblon. Ang pamilya namin ay pinagpala—o marahil ay sinumpa—ng mga espiritu ng kalikasan. Kami ang mga tinatawag na Tagatupad ng Kaliskis. Noong panahon ng aking mga ninuno, kami ang nagpoprotekta sa kagubatan at sa mga tao mula sa mga masasamang espiritu.”
Makinig ako nang mabuti. Bilang isang lumaki sa siyudad, ang mga ganitong kwento ay parang mga alamat lamang na binabasa sa mga aklat o napapanood sa mga pelikula. Ngunit ang lalaking nasa harap ko ngayon, na may mga amber na mata at dahan-dahang naglalahong gintong kaliskis, ay sapat na patunay na may mga bagay sa mundong ito na hindi kayang ipaliwanag ng siyensya.
“Ngunit may nangyaring trahedya,” patuloy ni Lakan. “Isang mambabarang ang nagnais na kunin ang kapangyarihan ng aming angkan. Upang mailigtas ang aming pamilya, hinarap ko siya. Ngunit bago ko siya natalo, isinumpa niya ako. Isang sumpa na magpapakulong sa aking kaluluwa sa anyo ng isang mababang uri ng hayop—isang ahas. Isang nilalang na katatakutan ng lahat, isang nilalang na walang boses, walang kamay upang humawak, at walang kakayahang magmahal.”
“Kung gayon… paano ka napunta sa akin?” tanong ko, unti-unting nawawala ang aking takot at napapalitan ng matinding awa.
“Nang mamatay ang mambabarang, ang aking espiritu ay tuluyang nakulong sa anyo ng isang python. Sa loob ng daan-daang taon, nagpalipat-lipat ako ng anyo at ng may-ari. Natutulog ang aking kamalayan, nabubuhay lamang bilang isang hayop na sumusunod sa instinto. Hanggang sa… anim na taon na ang nakalipas. Noong mga panahon na iyon, malapit na akong mamatay sa kamay ng isang illegal wildlife trader sa Maynila.”
Naalala ko bigla. Noong binili ko si Lakan sa isang online seller, ang kwento sa akin ay nailigtas daw siya mula sa isang raid sa Quiapo. Sobrang liit niya noon at halos hindi gumagalaw.
“Nang hawakan mo ako noong unang araw, Lia,” tumingin si Lakan nang diretso sa aking mga mata, at naramdaman ko ang kakaibang kuryente sa aking dibdib. “May isang bagay sa iyong dugo na gumising sa aking natutulog na kamalayan. Ang iyong hawak… ito ay may dalang init na hindi ko naramdaman sa loob ng napakahabang panahon. Ikaw ang dahilan kung bakit ako nabuhay.”
“Pero bakit ka tumigil kumain nitong mga nakaraang linggo?” tanong ko, naaalala ang babala ni Carlo. “Sabi ni Carlo, tinatantiya mo raw ang sukat ko para lamunin mo ako.”
Isang mahinang tawa ang lumabas sa mga labi ni Lakan, bagaman may halong lungkot. “Tinatantiya upang lamunin ka? Lia, paano ko lalamunin ang nag-iisang nilalang na nagbigay sa akin ng rason para mabuhay? Ang pag-iwas ko sa pagkain… ito ay dahil ang sumpa ay malapit nang matapos. Sa tuwing malapit nang matapos ang isang siklo ng sumpa, ang katawan ng ahas ay naghahanda para sa pagbabago. Hindi ako kumakain dahil ang aking panloob na organo ay nagbabago na pabalik sa pagiging tao.”
“At ang paghiga mo nang tuwid sa tabi ko?”
“Hindi kita sinusukat para lamunin,” lumapit siya nang bahagya sa akin, ang kanyang kamay ay dahan-dahang umabot sa akin ngunit huminto siya, tila natatakot na baka lumayo ako. “Humihiga ako nang tuwid sa tabi mo dahil sa gabi, kapag natutulog ka, ang iyong enerhiya—ang iyong init—ang tanging bagay na nagpapanatili sa akin na buhay habang nagaganap ang masakit na pagbabago sa aking katawan. Lumalapit ako sa’yo upang humingi ng proteksyon, hindi para saktan ka.”
Napatitig ako sa kanya. Ang lahat ng takot na naramdaman ko kanina ay biglang naglaho, napalitan ng isang malalim at hindi maipaliwanag na koneksyon. Ang ahas na kinatakutan ko, ang hayop na inakala kong papatay sa akin, ay ang parehong nilalang na tahimik na nagpoprotekta at nagmamahal sa akin sa loob ng anim na taon.
Ngunit bago pa ako makapagsalita, isang malakas na katok ang bumasag sa katahimikan ng gabi.
Tok! Tok! Tok!
“Lia! Buksan mo itong pinto! Alam kong nandiyan ka!” sigaw ng isang boses mula sa labas.
Si Carlo. At may kasama siyang iba pang mga lalaki na may dalang mga hawla at lambat.
KABANATA 3: Ang Pagtakas at ang Pagtatago
“Lia, pakiusap, buksan mo ang pinto! May nakakita sa kapitbahay mo na may dambuhalang ahas na gumagapang sa bubong mo kanina! Delikado diyan!” sigaw muli ni Carlo.
Tumingin ako kay Lakan. Kahit na mukha na siyang tao, ang kanyang mga mata ay reptilya pa rin, at may mga bahagyang kaliskis pa sa kanyang leeg at braso. Kung makikita siya ni Carlo sa ganitong anyo, tiyak na magkakagulo. Isipin pa lang na makikita ng gobyerno o ng mga siyentipiko ang isang tulad niya, siguradong ikukulong siya sa isang laboratoryo upang pag-aralan.
“Magtago ka sa banyo, dali!” bulong ko kay Lakan habang tinutulungan ko siyang tumayo.
Kahit nahihirapan, pinilit niyang ihakbang ang kanyang mga paa patungo sa maliit kong banyo. Nang maisara ko ang pinto ng banyo, huminga ako nang malalim, inayos ko ang aking nagusot na damit, at dahan-dahang binuksan ang pinto ng aking apartment.
Sa labas, nakatayo si Carlo kasama ang tatlong lalaking naka-uniporme ng barangay at may dalang mga kagamitan sa panghuhuli ng hayop.
“Carlo,” seryoso kong sabi. “Sabi ko sa’yo, huwag na kayong pumunta. Okay lang ako.”
“Lia, hindi ka okay! Namumutla ka at nanginginig ang mga kamay mo!” pumasok si Carlo sa loob nang hindi nagpapaalam, habang ang mga kasama niya ay nagsimulang mag-inspect sa sala. “Nasaan ang python? Sabi mo nakatakas? Paanong makakatakas ang limang metrong ahas nang walang nakakapansin? At ano itong amoy na ito? Parang may nasusunog?”
Inamoy ni Carlo ang hangin. Ang amoy ng abo mula sa kaliskis ni Lakan ay naroon pa rin sa kwarto.
“Nag-sindi ako ng insenso para kumalma ako,” pagsisinungaling ko. “Carlo, pakiusap, umalis na kayo. Pagod na ako. Gusto ko nang matulog.”
“Hindi kami aalis hangga’t hindi namin nasisiguro na ligtas ang lugar na ito,” seryosong sabi ni Carlo. Lumakad siya patungo sa aking kwarto. Nakita niya ang basag na glass terrarium at ang mga abo sa ibabaw ng aking kama. “Lia… ano ito? Bakit may mga abo rito? At bakit parang may… bakas ng balat ng tao?”
Kinabahan ako nang husto nang makita kong nakaturo si Carlo sa ilang piraso ng natuklap na balat na may gintong kaliskis na naiwan sa kumot.
“Wala ‘yan. Baka dumi lang ‘yan mula sa terrarium,” sabi ko, pilit hinahatak si Carlo palayo sa aking kwarto.
Ngunit bago ko pa siya mailayo, narinig namin ang isang mahinang kalubog mula sa loob ng banyo. Si Lakan ay tila nawalan ng balanse sa loob.
Napatigil si Carlo. Ang kanyang mga mata ay nanlaki habang nakatitig sa pinto ng banyo.
“May tao ba sa loob?” tanong niya, ang kanyang boses ay puno ng hinala. “Lia, may kasama ka ba rito?”
“Wala! Walang tao riyan! Baka… baka pusa lang na pumasok sa bintana,” mabilis kong sagot, ngunit halatang hindi naniwala si Carlo.
Dahan-dahang lumapit si Carlo sa pinto ng banyo. Inabot niya ang hawakan ng pinto.
“Huwag!” sigaw ko, pero huli na. Pinihit ni Carlo ang lock at binuksan ang pinto.
Sa loob ng banyo, nakaupo si Lakan sa sahig, nakabalot sa kumot. Ang kanyang mga amber na mata ay nagliliwanag sa dilim, at ang kanyang mahabang buhok ay nakatakip sa kanyang mukha. Nang makita niya si Carlo, lumabas ang isang mahinang singasing mula sa kanyang lalamunan—isang tunog ng nagbabantang ahas.
“Diyos ko…” napaupo si Carlo sa sahig sa sobrang gulat. Ang mga kasama niyang barangay tanod ay napatakbo palapit, ngunit bago pa sila makapasok sa kwarto, hinawakan ko ang kamay ni Lakan.
“Lakan, tumakbo tayo!” sigaw ko.
Hindi ko alam kung saan ako kumuha ng lakas, ngunit hinila ko si Lakan patayo. Lumabas kami sa pinto ng apartment bago pa makabawi sa gulat si Carlo at ang mga tanod. Bumaba kami sa madilim na hagdanan ng gusali habang naririnig ang mga sigaw sa aming likuran.
“Lia! Bumalik ka rito! Mapanganib ang nilalang na ‘yan!” sigaw ni Carlo mula sa itaas.
Ngunit hindi ako lumingon. Sa ilalim ng malakas na ulan na biglang bumuhos sa lansangan ng Quezon City, tumakbo kami ni Lakan. Ang kanyang malamig na kamay ay mahigpit na nakakapit sa akin. Sa unang pagkakataon sa loob ng anim na taon, hindi ko na siya dinadala sa loob ng isang terrarium; siya na ang kasabay kong lumalakad sa ilalim ng gabi.
KABANATA 4: Ang Katotohanan ng Nakaraan
Naglakad kami sa ilalim ng ulan hanggang sa makarating kami sa isang abandonadong bodega malapit sa riles ng tren sa San Francisco del Monte. Basang-basa kami, nanginginig sa ginaw, ngunit ligtas kami pansamantala mula sa mga humahabol sa amin.
Naupo si Lakan sa isang sulok, nakasandal sa isang lumang posteng kahoy. Ang kanyang balat ay mas mukhang tao na ngayon, bagaman ang kanyang mga mata ay nananatiling kakaiba. Ang kanyang paghinga ay mabilis at mabigat.
“Salamat, Lia,” bulong niya, habang nakatitig sa akin. “Iniligtas mo ako… muli.”
Naupo ako sa tabi niya, binalot ko rin ang aking sarili ng natitirang bahagi ng kumot. “Hindi kita pwedeng iwan, Lakan. Ikaw lang ang pamilya ko sa loob ng anim na taon. Kahit anong mangyari, hindi ko hahayaang saktan ka nila.”
Ngumiti siya, isang tunay na ngiti ng tao na nagpabilis sa tibok ng aking puso. “May isang bagay akong dapat sabihin sa’yo, Lia. Isang bagay na ngayon ko lang napagtanto nang tuluyan nang magising ang aking alaala.”
“Ano ‘yon?”
Inabot ni Lakan ang aking kanang kamay. Dahan-dahan niyang hinaplos ang aking palad. “Ang dahilan kung bakit napunta ako sa’yo… hindi ito isang aksidente. Ang iyong lola… si Donya Maria Santos… kilala mo ba kung sino siya?”
Napatitig ako sa kanya, nagulat. “Ang aking Lola Maria? Namatay siya noong bata pa ako sa Romblon. Sabi ng mga magulang ko, isa raw siyang manggagamot sa aming bayan.”
“Hindi lamang siya ordinaryong manggagamot, Lia,” seryosong sabi ni Lakan. “Siya ang huling Babaylan ng aming isla. Siya ang nakakalam ng aking sumpa. Noong ako ay nakulong sa anyo ng ahas, siya ang nag-alaga sa akin sa loob ng maraming taon upang protektahan ako mula sa mga naghahanap sa aking kapangyarihan. Ngunit nang siya ay tumanda at humina, alam niyang hindi na niya ako kayang protektahan.”
Parang may mga piraso ng puzzle na biglang nagtagpi-tagpi sa aking isipan. Naalala ko noong bata pa ako, may nakikita akong malaking lumang aparador sa bahay ni Lola na palaging may nakalagay na pagkain sa harap, at may maririnig akong kakaibang kaluskos sa loob nito. Sabi ni Lola noon, huwag ko raw bubuksan dahil nandoon ang “Tagapagbantay.”
“Bago siya namatay, gumawa siya ng isang ritwal,” patuloy ni Lakan. “Itinali niya ang aking kapalaran sa iyong pamilya. Ipinangako niya na balang araw, ang kanyang apo—ikaw, Lia—ang magiging susi sa aking paglaya. Kaya naman nang mapunta ako sa Maynila at mabili mo ako, hindi iyon dahil sa pagkakataon lamang. Ang aking kaluluwa ay dinala ng tadhana patungo sa’yo.”
Napatulo muli ang aking mga luha. Ang aking buhay na akala ko ay walang saysay at puno ng kalungkutan ay mayroon palang mas malalim na kahulugan. Ang ahas na inalagaan ko ay hindi lang basta alaga; siya ay isang pamana ng aking lahi, isang tagapagtanggol na itinadhana para sa akin.
“Ngunit may problema, Lia,” ang boses ni Lakan ay biglang naging seryoso at may halong takot. “Ang sumpa ko ay hindi pa tuluyang nababasag. Ang pagbabagong-anyo ko ngayon ay pansamantala lamang. Kung hindi natin matatapos ang ritwal bago sumikat ang araw, ang aking kaluluwa ay tuluyang maglalaho, at ako ay magiging isang ordinaryong ahas na lamang habang-buhay—isang hayop na walang alaala ng kanyang nakaraan, at walang alaala… sa’yo.”
“Ano ang kailangan nating gawin?” mabilis kong tanong, hawak-hawak ang kanyang kamay nang mahigpit. “Sabihin mo sa akin, gagawin ko ang lahat.”
“Kailangan natin ang Dugo ng Babaylan,” sagot niya. “Ang iyong dugo, Lia. At ang isang sinaunang anting-anting na iniwan ng iyong lola. Ang anting-anting na iyon ay dapat na nasa iyo pa rin.”
Naisip ko ang aking kwintas—isang lumang pilak na medalyon na may nakaukit na kakaibang simbolo ng araw at kaliskis. Palagi ko itong isinusuot mula pa noong bata ako, bilang alaala kay Lola Maria. Nilabas ko ito mula sa ilalim ng aking basang damit.
“Ito ba?” tanong ko.
Nanlaki ang mga mata ni Lakan. “Oo… ‘yan nga. Ang Puso ng Lakan. Kung pagsasamahin natin ang iyong dugo at ang medalyong iyon sa ilalim ng huling liwanag ng buwan bago sumikat ang araw, tuluyan nang mababasag ang aking sumpa.”
Ngunit bago pa namin masimulan ang ritwal, isang malamig na hangin ang umihip sa loob ng bodega. Ang amoy ng basang lupa ay biglang napalitan ng amoy ng nabubulok na karne at asupre.
Mula sa madilim na sulok ng bodega, isang pigura ang dahan-dahang lumabas.
Hindi ito si Carlo.
Ito ay isang matandang lalaki na nakasuot ng punit-punit na itim na barong. Ang kanyang mukha ay puno ng mga kulubot, at ang kanyang mga mata ay walang puti—pawang itim lamang ang makikita rito. May hawak siyang isang lumang baston na may bungo ng ahas sa dulo.
“Sa wakas…” ang boses ng matanda ay parang gasgas na bakal. “Nahanap ko rin ang huling Lakan. At ang apo ng babaylan na nagtago sa kanya.”
KABANATA 5: Ang Huling Labanan
Napatayo si Lakan, hinarang ang kanyang sarili sa harap ko upang protektahan ako. Kahit na nanghihina pa ang kanyang katawan, nakita ko ang muling paglitaw ng ilang gintong kaliskis sa kanyang mga braso, at ang kanyang mga kuko ay naging matatalim na parang mga pangil.
“Sino ka?” sigaw ko mula sa likod ni Lakan.
“Ako ang tagapagmana ng mambabarang na nagsumpa sa kanya,” humalakhak ang matanda, isang tunog na nakakapanghilakbot. “Sa loob ng daan-daan taon, hinanap ng aking pamilya ang natitirang lakas ng Lakan. Ang kanyang kapangyarihan ay sapat upang ibigay sa akin ang walang hanggang buhay at lakas. At ngayon na ang sumpa ay malapit nang matapos, ito ang pinakamagandang pagkakataon upang kunin ang kanyang kaluluwa!”
Itinaas ng matanda ang kanyang baston. Isang maitim na usok ang lumabas mula rito, na mabilis na nag-anyo na parang mga dambuhalang anino ng mga ahas na lumilipad sa hangin. Ang mga anino ay sumugod patungo sa amin.
“Lia, magtago ka sa likod ko!” sigaw ni Lakan.
Gamit ang kanyang natitirang lakas, sumugod si Lakan upang harapin ang mga anino. Bawat hampas ng kanyang mga kamay ay may kasamang gintong liwanag na nagwawasak sa maitim na usok. Ngunit halatang nahihirapan siya. Ang kanyang katawan ay hindi pa tuluyang nakakabawi mula sa pagbabagong-anyo, at ang bawat galaw niya ay tila nagdudulot ng matinding sakit.
Isang dambuhalang anino ang tumama sa dibdib ni Lakan, dahilan upang tumalsik siya at bumagsak sa mga lumang kahoy na kahon. Nakarinig ako ng tunog ng pagkabali ng kahoy, at nakita ko ang pagtulo ng pulang dugo mula sa kanyang bibig.
“Lakan!” sigaw ko. Pilit kong tinakbo ang distansya patungo sa kanya, ngunit bago ko pa siya marating, hinarangan ako ng matandang mambabarang.
“Ibigay mo sa akin ang medalyon, apo ng babaylan!” galit na sigaw ng matanda, habang ang kanyang mahahabang kuko ay dahan-dahang lumalapit sa aking leeg. “At marahil ay hahayaan kitang mabuhay!”
“Hinding-hindi!” sigaw ko.
Kinuha ko ang aking cellphone mula sa aking bulsa—ang tanging matigas na bagay na hawak ko—at buong lakas kong isaksak ito sa mukha ng matanda. Tumama ito sa kanyang mata, dahilan upang mapaurong siya at sumigaw sa matinding sakit.
“Ahhhh! Papatayin kita, bata!” galit niyang sigaw habang hawak ang kanyang duguang mata.
Sinalubong ko ang pagkakataong iyon upang makarating kay Lakan. Nakahiga siya sa sahig, halos hindi na makahinga. Ang kanyang mga mata ay dahan-dahang pumupungay, at ang mga kaliskis sa kanyang braso ay unti-unting naglalaho, napapalitan ng malamig na balat ng ahas.
“Lia…” bulong niya, ang kanyang boses ay halos hindi ko na marinig. “Wala na… wala na akong lakas. Hindi ko na kayang pigilan ang sumpa.”
“Huwag mong sabihin ‘yan, Lakan!” umiiyak kong sabi habang hinahawakan ko ang kanyang mukha. “Nandito ako. Hindi kita iiwan. Gagawin natin ang ritwal ngayon din!”
Kinuha ko ang aking kwintas at hinila ito nang malakas hanggang sa maputol ang kadena. Inilagay ko ang medalyon sa pagitan ng aming mga palad.
Pagkatapos, tumingin ako sa paligid at nakakita ako ng isang matalim na piraso ng basag na salamin sa sahig. Walang pag-aalinlangan kong hiniwa ang aking palad gamit ang salamin. Ang pulang dugo ay dahan-dahang umagos, bumasa sa medalyon at sa palad ni Lakan.
“Sa dugo ng huling Babaylan,” bulong ko, naaalala ang ilang mga dasal na madalas kong marinig kay Lola Maria noong bata pa ako. “At sa kapangyarihan ng huling Lakan. Hinihiling ko ang kalayaan!”
Isang maliwanag na gintong liwanag ang biglang lumabas mula sa medalyon. Ang dugo ko at ang dugo ni Lakan ay nagsama, lumikha ng isang enerhiya na yumanig sa buong bodega.
Ang mambabarang, na papalapit na sana sa amin upang maghiganti, ay napatigil. Ang kanyang mga mata ay nanlaki sa matinding takot nang makita ang gintong liwanag na bumabalot sa amin.
“Hindi maaari! Ang kapangyarihan ng Babaylan… patay na siya!” sigaw ng matanda.
“Hindi siya patay,” sabi ko, habang naramdaman ko ang kakaibang lakas na dumadaloy sa aking mga ugat. “Buhay siya… sa akin!”
Ang gintong liwanag ay tuluyang sumabog mula sa aming mga kamay, lumikha ng isang wave ng enerhiya na tumama sa mambabarang. Sumigaw siya sa matinding sakit habang ang kanyang maitim na kapangyarihan ay unti-unting natutunaw sa ilalim ng gintong liwanag. Sa loob ng ilang segundo, ang kanyang katawan ay naging abo at tinangay ng hangin, iniwan ang kanyang baston na basag sa sahig.
Natahimik ang buong bodega. Ang malakas na ulan sa labas ay dahan-dahang humupa, napalitan ng banayad na ambon.
KABANATA 6: Bagong Simula
Dahan-dahan kong imulat ang aking mga mata. Ang gintong liwanag ay wala na, ngunit ang init na dala nito ay naroon pa rin sa aking palad.
Tumingin ako kay Lakan.
Wala na ang mga kaliskis sa kanyang katawan. Ang kanyang mga mata na dati ay may reptilyang pupil ay ganap nang naging bilog at normal—isang magandang pares ng dark brown na mga mata na puno ng buhay at emosyon. Ang kanyang paghinga ay naging kalmado at normal.
Dahan-dahan siyang bumangon. Tiningnan niya ang kanyang mga kamay, ang kanyang katawan, at pagkatapos ay tumingin siya sa akin.
“Lia…” ang boses niya ay wala nang kakaibang tunog ng ahas. Ito ay boses na ng isang tunay na tao. “Nagawa natin. Malaya na ako.”
Hindi ko na napigilan ang aking sarili. Niyakap ko siya nang napakahigpit, at sa unang pagkakataon sa loob ng anim na taon, naramdaman ko ang init ng kanyang totoong katawan ng tao na nakayakap din sa akin pabalik. Hindi na malamig na kaliskis. Hindi na pagtatantiya para sa kamatayan. Kundi isang tunay, mainit, at tapat na yakap ng pagmamahal at proteksyon.
“Salamat, Lia,” bulong niya sa aking tainga habang hinahaplos ang aking buhok. “Salamat sa pagliligtas sa akin.”
“Salamat din, Lakan,” sabi ko, habang pinapahid ko ang aking mga luha. “Dahil hindi mo ako iniwan sa loob ng anim na taon.”
Makalipas ang ilang linggo.
Naka-upo ako sa isang maliit na coffee shop sa Tagaytay, pinapanood ang magandang tanawin ng bulkang Taal habang humihigop ng mainit na kape. Ang hangin dito ay malamig at sariwa, malayo sa mausok at maingay na buhay ko sa Quezon City.
Nag-resign na ako sa aking trabaho sa BPO. Gamit ang ilang naipon ko at ang tulong ng ilang lihim na ari-arian na iniwan pala ng aking Lola Maria sa Romblon na ngayon ko lang natuklasan, nagpasya akong magsimula ng bagong buhay.
Isang lalaki ang dahan-dahang lumapit sa aking lamesa, may dalang dalawang piraso ng croissant. Siya ay nakasuot ng simpleng puting t-shirt at maong, ang kanyang mahabang buhok ay nakatali nang maayos sa likod. Ang kanyang mga mata ay nagniningning sa ilalim ng sikat ng araw.
“Para sa’yo, Lia,” nakangiti niyang sabi habang inilalagay ang pagkain sa harap ko.
Naupo si Lakan sa aking tabi. Hinawakan niya ang aking kamay sa ibabaw ng lamesa—isang mainit, malakas, at mapagkakatiwalaang kamay.
“Kamusta ang pakiramdam mo sa bagong buhay mo bilang tao?” tanong ko sa kanya nang may biro.
“Masarap,” tumawa siya. “Lalo na ang mga pagkain niyo rito. Mas masarap pala ang lutong pagkain kaysa sa mga hilaw na manok.”
Natawa ako nang malakas.
Paminsan-minsan, naaalala ko pa rin ang mga text at tawag mula kay Carlo. Matagal bago ko siya naipaliwanag ang lahat ng nangyari nang hindi niya ako iniisip na nababaliw, pero sa huli, tinanggap niya na may mga bagay sa mundong ito na hindi talaga maipapaliwanag ng siyensya. Nangako siyang pananatilihing lihim ang tungkol kay Lakan.
Tumingin ako kay Lakan, ang aking dating alagang ahas, ang aking tagapagligtas, at ngayon… ang aking kasama sa buhay.
Ang sukat ng kanyang pagmamahal ay hindi kailanman nasusukat sa haba o bigat ng katawan. Ito ay nasusukat sa lalim ng kanyang pangako na protektahan ako—mula noon, hanggang sa kasalukuyan, at sa mga susunod pang dantaon.