IKALAWANG BAHAGI

Dahil dito, napayakap ako nang mahigpit kay Junjun. Ang buong palengke na madalas ay maingay dahil sa mga nagtitinda ay biglang natahimik. Ang tanging naririnig ko na lang ay ang mabilis na tibok ng puso ko at ang mabigat na paghinga ng mga lalaking nakapaligid sa amin.

“Tito Carlos,” sabi ng babaeng marangya, habang may masamang ngiti sa kanyang labi. “Sinasabi ko sa iyo, huwag mo nang ituloy ito. Iwanan mo na ang basurerong iyan dito kung gusto mo pang makabalik sa mansiyon mo.”

Ang matandang lalaki, na nalaman kong si Don Carlos, ay hindi natakot. Humakbang siya pasulong, kahit na hinaharangan siya ng kanyang mga sariling tauhan. Ang mukha niya ay puno ng galit at pangungulila.

“Elena,” nanginginig ang boses ni Don Carlos, pero bakas ang awtoridad dito. “Matagal mo akong niloko. Sabi mo, namatay ang anak ko at ang apo ko sa aksidente. Pero ang totoo, pinatago mo si Junjun para makuha mo ang buong kumpanya. Ngayong nahanap ko na siya, hinding-hindi ko na siya iiwan muli.”

“Apo?” Tumawa nang maasim si Elena, sabay tingin kay Junjun mula ulo hanggang paa. “Tingnan mo nga ang hitsura niyan. Amoy basura, madungis, walang pinag-aralan. Bagay lang siya rito sa palengke. Hindi siya karapat-dapat sa pangalang Alonzo.”

Nasaktan ako para kay Junjun. Gusto kong sumigaw, gusto kong sabihin sa babaeng ito na walang alam sa buhay namin kung gaano kabuting tao si Junjun. Si Junjun na kahit walang-wala ay nagagawa pa ring magbigay sa ibang mas nangangailangan. Si Junjun na nagtitiis magpalipas ng gutom basta may maipambili lang ng gamot ang tiyahin niya.

Hinarap ko si Elena. Ewan ko kung saan ko nakuha ang lakas ng loob ko, pero hindi ko na napigilan ang sarili ko.

“Huwag ninyo siyang pagsalitaan ng ganyan,” sabi ko, habang pilit kong pinatatatag ang boses ko. “Maaaring marumi ang damit niya, pero mas malinis ang puso niya kaysa sa inyo na nakasuot ng mamahaling alahas pero nagnanakaw ng buhay ng ibang tao.”

Tumingin sa akin si Elena nang may pagkamuhi. “At sino ka naman para pakialaman kami? Isang tindera ng rice ball? Huwag kang sumali sa usapan ng mayayaman, baka madamay ka lang.”

Hinawakan ni Junjun ang balikat ko. Ramdam ko ang panginginig ng mga kamay niya. Humarap siya sa matanda, ang mga mata niya ay puno ng kalituhan at sakit.

“Sino po ba talaga kayo?” tanong ni Junjun. Ang boses niya ay parang bata na nawawala. “Hindi ko po kayo kilala. Ang alam ko lang, ang nanay ko ay namatay noong maliit pa ako, at ang tita ko lang ang nagpalaki sa akin dito.”

Lumapit si Don Carlos kay Junjun, hindi pansin ang mga armadong lalaki na nakatutok sa amin. Hinawakan niya ang magkabilang balikat ng aking kaibigan.

“Ako ang lolo mo, Junjun. Ang tunay mong pangalan ay Juan Miguel Alonzo. Ang tatay mo, si Miguel, ay ang kaisa-isa kong anak na pumanaw na. Noong mawala ka, gumuho ang mundo ko. Ginamit ng babaeng iyan ang kapangyarihan niya para itago ka sa akin at palabasin na patay ka na, para siya ang maging tagapagmana ng lahat.”

Umiyak ang matanda, ang mga luha niya ay pumatak sa madungis na jacket ni Junjun. “Patawarin mo ako, apo. Kung mas maaga ko lang nalaman ang totoo, hindi mo sana dinalanas ang ganitong kahirap na buhay.”

“Drama!” sigaw ni Elena. Lumingon siya sa mga armadong lalaki na kasama niya. “Tapusin ninyo na ito. Huwag ninyong hayaang makaalis ang matanda at ang batang iyan dito.”

Ngunit bago pa man makakilos ang mga tauhan ni Elena, narinig namin ang sunod-sunod na sirena ng mga sasakyan ng pulis. Mula sa magkabilang dulo ng palengke, mabilis na pumasok ang ilang patrol car at mga tauhan ng National Bureau of Investigation (NBI). Napaligiran nila ang mga tauhan ni Elena.

Ang lalaking may hawak ng folder kanina ay naglakad pasulong, may kasamang opisyal ng batas. “Elena Alonzo, may warrant of arrest kami laban sa iyo para sa kasong kidnapping, child abuse, at falsification of documents. Kasama na rin ang tangkang pag-atake sa amin ngayon.”

Nawalan ng kulay ang mukha ni Elena. Ang mga armadong lalaki na binayaran niya ay dahan-dahang nagbaba ng kanilang mga hawak at itinaas ang kanilang mga kamay. Walang nagawa si Elena nang pinalibutan siya ng mga awtoridad at pinasukan ng posas sa kanyang mga kamay.

“Hindi pa ito tapos, Carlos!” sigaw ni Elena habang hihilahin siya palayo ng mga pulis. “Hindi magiging masaya ang buhay ng basurerong iyan sa mundo natin!”

Nang umalis ang mga pulis, bumalik ang katahimikan sa palengke. Lahat ng tao ay nakatingin pa rin sa amin, hindi makapaniwala sa kanilang mga nasaksihan. Ang batang inaakala nilang palaboy at tagapulot lang ng bote ay apo pala ng isa sa pinakamayamang pamilya sa bansa.

Tumingin si Don Carlos kay Junjun. “Apo, halika na. Uwi na tayo sa totoong tahanan mo.”

Tumingin sa akin si Junjun, pagkatapos ay tumingin siya sa hawak niyang sako ng mga bote na nasa semento. Bakas sa kanyang mukha ang lungkot at kawalan ng katiyakan. Ang mundong kinakailangan niyang pasukin ay mundong bago sa kanya, mundong puno ng yaman pero puno rin ng panganib.

“Teka lang po,” sabi ni Junjun kay Don Carlos. “May kailangan muna akong balikan.”

Sumama kami ni Don Carlos kay Junjun papunta sa maliit na silid kung nasaan ang kanyang Tita Susan. Ang tiyahin niya ay nakahiga sa isang lumang kutson, ubo nang ubo at halatang nanghihina dahil sa sakit sa baga. Nang makita kami ng tita niya, lalo na si Don Carlos, biglang pumatak ang mga luha sa kanyang mga mata.

“Nahanap ninyo na pala siya, Don Carlos,” mahinang sabi ni Tita Susan.

Lumuhod si Junjun sa tabi ng kanyang tita. “Tita, ano po ang ibig sabihin nito? Totoo po ba ang sinasabi nila?”

Hinawakan ni Tita Susan ang mukha ni Junjun. “Patawarin mo ako, Junjun. Noong sanggol ka pa, iniwan ka sa akin ng isang lalaki na binayaran ni Elena para itapon ka. Pero hindi ko kaya na saktan ang isang walang malay na bata. Kaya itinago kita, inalagaan kita bilang sarili kong anak. Pero dahil sa kahirapan ko, hindi ko naibigay sa iyo ang buhay na nararapat para sa iyo. Patawarin mo si Tita.”

Umiyak si Junjun at niyakap ang kanyang tiyahin. “Wala kayong dapat ihingi ng tawad, Tita. Kung hindi dahil sa inyo, baka wala na ako ngayon. Kayo ang naging nanay ko.”

Lumapit si Don Carlos at humawak sa balikat ni Tita Susan. “Maraming salamat sa pag-aalaga sa apo ko. Kahit sa kabila ng kahirapan, pinalaki mo siyang mabuting tao. Huwag kang mag-alala, simula ngayon, dadalhin ka namin sa pinakamagandang ospital at kami ang magbabayad ng lahat ng pagpapagamot mo.”

Matapos ang araw na iyon, tuluyan nang nagbago ang buhay ni Junjun. Sumama siya sa kanyang lolo para mag-aral sa isang sikat na unibersidad at matutunan kung paano pamahalaan ang kanilang kumpanya. Ngunit hindi niya nakalimutan ang kanyang pinanggalingan.

Isang taon ang lumipas. Isang hapon, habang nagtitinda kami ni Lola ng mga kakanin sa parehong pwesto sa palengke, may isang pamilyar na sasakyan ang huminto sa tapat namin. Ngunit sa pagkakataong ito, hindi ito convoy ng mga bodyguard.

Bumaba si Junjun. Nakasuot siya ng simpleng t-shirt at maong, katulad ng dating siya, pero halatang malusog at maayos na ang kanyang kalagayan. Kasama niya si Tita Susan na ngayon ay magaling na at nakakapaglakad na nang maayos.

“Ana! Lola!” masayang tawag ni Junjun habang patakbong lumapit sa amin.

Niyakap ko siya nang mahigpit. “Junjun! Kamusta ka na? Bakit napadpad ka rito?”

“Namiss ko ang luto ni Lola na rice ball,” nakangiting sabi niya. “At higit sa lahat, namiss ko kayo.”

Naupo si Junjun sa lumang bangko sa tapat ng pwesto namin, walang pakialam kung marumi o mainit ang paligid. Habang kumakain siya ng rice ball, tiningnan niya ako nang may malalim na pasasalamat.

“Ana, alam mo ba kung bakit hindi ko nakalimutan ang lugar na ito?” tanong niya.

“Bakit?”

“Dahil dito ko natutunan na ang tunay na halaga ng tao ay hindi nasusukat sa mamahaling sasakyan o sa dami ng pera sa bangko,” sabi niya habang nakatingin sa mga tinderong nagbubuhat ng paninda. “Noong walang-wala ako, noong tingin sa akin ng lahat ay basura lang, binigyan mo ako ng pagkain nang walang hinihinging kapalit. Ang rice ball na ibinigay mo sa akin noon ang nagligtas sa akin, hindi lang sa gutom, kundi sa kawalan ng pag-asa.”

Inilabas ni Junjun ang isang dokumento mula sa kanyang bag at iniabot ito sa amin ni Lola.

“Ano ito, apo?” tanong ni Lola habang isinusuot ang kanyang salamin.

“Lola, Ana, binili ko ang buong lupang ito kung saan nakatayo ang palengke. Simula ngayon, wala nang maniningil sa inyo ng upa. At nagpatayo rin ako ng isang foundation para sa mga batang nagtatrabaho sa lansangan dito sa Pasay. Gusto kong ibalik sa kanila ang tulong na ibinigay ninyo sa akin.”

Napaiyak si Lola sa tuwa at niyakap si Junjun. Ako naman ay napatingin sa langit, naisip ko ang sinabi ni Lola noon na hindi dapat natatakot sa kahirapan, kundi sa kawalan ng pagmamahal sa kapwa.

Ang batang binigyan ko ng isang simpleng rice ball noon ay siya palang magpapabago sa buhay ng napakaraming tao ngayon. Natutunan ko na ang bawat kabutihang ipinapakita natin sa maliliit na tao sa lipunan ay may dalang malaking plano mula sa itaas, at ang tunay na pagkatao ay hindi nakikita sa ginto, kundi sa busilak na puso na handang tumulong sa oras ng kagipitan.